जीवनको अन्तिम सत्यले
कसैको जीवत्व हरिलिँदा
मेरो देहका हरेक रौंहरू
जागा बनी जऱ्याकजुरूक्क उठ्छन् ,
हर मांसपेशीमा त्राहि त्राहिको कम्प छुट्छ ।
अनिश्चयको पथ हिँड्न रूचाउने यो कालले
निश्चय नै एकदिन
हाम फाल्दै झम्टिन आउनेछ,
अरूलाई जस्तै मलाई पनि ।
त्यो क्षण कल्पिन्छ जसै दिमागले,
तत्क्षणै मुटुभित्र भागदौड मच्चिन्छ ।
मन निशामय शुण्यतामा
विवश बनी निशब्द टोलाई बस्छ ।
अहो!
कालले त जस्तोसुकै विरासतको इमारत पनि
ढलाइदिँदो रहेछ;
निमेशभरमै गर्ल्यामगुर्लुम्म ।
मै हुँ भनी मुठ्ठी बजार्ने विशेषहरू पनि
मसानघाटमा दुई करङ मात्र शेष बनी
निर्जीव बज्रिँदा रहेछन् ।
ढल्नु नै त रहेछ हाम्रो नियति,
जतिञ्जेल चल्छ चल्यो,
भाखा नाघेपछि ढल्यो, जल्यो र सिद्धियो ।
तर अहँ!
म ढल्न चाहन्न त्यसरी ।
किनकि ढलिसकेपछि
फेरि कहिल्यै यहाँ उभिन पाइने छैन ।
ढलेको अस्तित्व धुलिमाटी बनेपछि
धुलोजस्तै कुल्चिइनु पर्नेछ,
निर्मम इतिहासका कठोर पैतालाद्वारा ।
अहँ, किमार्थ स्वीकार्य छैन यो मलाई ।
मलाई त चोमोलोङ्मा शिखरजस्तै
अविचलित भई अडिइरहन मन छ ।
कूनलून शान पर्वतजस्तै
छाती तन्काएर स्वाभिमान चौडा पार्न मन छ ।
त्यसो भए के गरूँ म ?
अन्तर्मनमा गहन खोज चलिरहँदा
आत्मतत्वबाट ईशारा मिल्छ-
ढल्नुको विकल्प बल्नु हो;
मैनबत्तीजस्तै बल्नु ।
अँध्यारो चिर्न दृढ उभिई बलिरहेकै बखतमा
गौरवपूर्ण प्राणोत्सर्ग हुन्छ यसको ।
जाऊ,
मैनबत्ती बनी बल्न जाऊ,
बलेर दिग्दिगन्त स्वर्णकिरण फैलाऊ ।
अनि सुन!
निभ्नुअघि थुप्रै नयाँ मैनबत्तीहरू सल्काऊ ;
ताकि तिम्रो अनुपस्थितिमा पनि
तिमीद्वारा प्रज्वलित
तेजोमय अस्तित्वधारा युगयुग बाँचोस् ।